Fenicische/Punische godin, vereerd in Carthago.
Tanit was de beschermgodin van de Fenicische nederzetting Carthago in Noord-Afrika.
Ze had verder betekenis als vruchtbaarheidsgodin en hemelgodin.
Ze wordt gelijkgesteld met Asjtarte (Ashtarte/Ishtar).
Tanit wordt vertaald als 'vrouwelijke slang', uit een Fenicisch woord tan voor slang met een vrouwelijke uitgang. Het is echter niet zeker dat de naam 'Tanit' Fenicisch is. Mogelijk is er verwantschap met het Egyptische tanetu, een naam voor de aan Asjtarte verwante Hathor.
Haar tempel in Carthago heette Altaar van de Hemelse Maagd. Grieken en Romeinen verwezen ernaar als 'maantempel'.
Een titel voor Tanit die voorkomt op de stèles in Carthago was 'gezicht van Baäl'. Andere titels waren 'Koningin van de Sterren' en 'de vrouwelijke rechter'. Haar priesters waren beroemde astrologen, die in roem niet onderdeden voor de befaamde Sybille van Cuma.
Tanit werd geïdentificeerd met Elissa (of Dido), de mythische stichtster van de stad Carthago.
Overal waar Punische nederzettingen werden gesticht, werden ook de Punische goden meegebracht. Ook op het Spaanse eiland Ibiza is een beeld van Tanit gevonden, in een grot bij Es Cuyram, waar een altaar voor haar was opgericht. Op haar borst is de caduceus, de scepter met twee in elkaar gevlochten slangen, zichtbaar. Op haar hoofd draagt ze de polis, een toren, die haar functie als beschermgodin van de stad of beschaving symboliseert. De polis wordt door vele godinnen in het Mediterrane gebied gedragen. Een verzamelnaam voor dit type godinnen is Fortuna-Tyche, naar de Griekse en Romeinse lotsgodin.
De Romeinen beeldden haar uit als Dea Coelestis ('Hemelgodin'), een gevleugelde godin met rond haar hoofd de dierenriem en de zon en de maan in haar handen. Tanit werd als Coelestis Dea in Roma geïntroduceerd door de vrouw van Septimuius Severus, de Syrische Martha, in de tweede eeuw na Christus.
Tanit werd schematisch voorgesteld door het zogenaamde Tanit-teken, een driehoek die haar jurk voorstelt, met hierboven een horizontale balk, haar armen,en daarboven een cirkel voor het hoofd, met horizontale sikkel, die de zonneschijf of volle maan en de maansikkel uitbeelden. Barbara Walker wijst erop dat de Egyptische ka (ziel) ook met opgeheven handen werd uitgebeeld. De ka is de aardse ziel, die in het lichaam (ba) van de dode terugkeert. Ook de godinnen Aphrodite, Athene, Venus en Juno werden gerepresenteerd door dit soort tekens.
Barbara Walker vermeldt ook dat Tanit wordt gesymboliseerd door een verticale lijn van waaruit lijnen golven. Dit wordt wel caduceus genoemd, maar het is eigenlijk een levensboom waaromheen twee slangen kronkelen.
In Tanits tempel is een peplos (jurk of sluier) gevonden die werd vereerd als een palladium.
Tanits zoon en/of echtgenoot was Baäl-Hammon, god van de zonsondergang en zonsopgang, vaak afgebeeld met het hoofd en de hoorns van een ram.
Hammon is waarschijnlijk verwant aan de Egyptische orkakelgod Amon ('Verborgene'); veel kenmerken van de rituelen komen overeen. Deze god werd in Karnak als Amon-Ra vereerd als de zon.
Tanits symbolen zijn de granaatappel, een korenaar en de druif. Haar heilige dieren zijn de slang en de duif. Ze wordt soms ook begeleid door dolfijnen en vissen. Ze heeft dan een functie als gids en beschermer van de Fenicische en Carthaagse zeelieden.
De verering van Tanit kwam later op gang dan de verering van Baal-Hammon. De goden bleven lang populair. De verering ging door sinds Carthago een Romeinse provincie werd met de naam Africa, en werd voortgezet tijdens het christendom. Het leger moest eraan te pas komen om in het jaar 421 de tempel van Tanit te sluiten.
